< Terug naar de vorige pagina

Vragen en antwoorden over statushouders

Een statushouder is iemand die eerder asiel heeft gevraagd. Na beoordeling door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft deze persoon een verblijfsvergunning gekregen. Dit betekent dat de statushouder legaal in Nederland mag wonen en werken.

De Rijksoverheid verdeelt statushouders over gemeenten om ervoor te zorgen dat zij kunnen starten met wonen, werken en inburgeren. Gemeenten hebben de taak om statushouders te helpen bij huisvesting, inburgering en maatschappelijke begeleiding.

Ja. Elke gemeente moet van de overheid een bepaald aantal statushouders opnemen. Hoeveel statushouders een gemeente moet opnemen, hangt af van het aantal inwoners in de gemeente.

Nee, gemeenten horen het afgesproken aantal statushouders op te nemen. Lukt dat niet, dan komt een gemeente onder toezicht te staan van de provincie. Uiteindelijk kan dit leiden tot een indeplaatsstelling. Dit betekent dat houdt de provincie ingrijpt om de taak uit te voeren. De kosten zijn voor de gemeente.

Binnen het samenwerkingsverband Holland Rijnland is bepaald, dat statushouders voorrang krijgen bij de toewijzing van woningen. Dit staat in de Huisvestingsverordening Regio Holland Rijnland 2026. De gemeente maakt afspraken met woningcorporaties Stek en Padua over de huisvesting van statushouders. De woningcorporaties zorgen er vervolgens voor dat statushouders een woning krijgen. Hiervoor gebruiken zij sociale huurwoningen die vrijkomen.

In 2025 is 8,5 procent van de sociale huurwoningen van de woningcorporaties naar statushouders gegaan.

Gemeenten moeten volgens de wet elk jaar een bepaald aantal statushouders huisvesten. Om dit te kunnen doen, krijgen statushouders soms voorrang bij het huren van een sociale huurwoning. Voorrang zorgt ervoor, dat een gemeente haar wettelijke verplichting kan nakomen.

Voorrang helpt ook om doorstroom mogelijk te maken en ervoor te zorgen dat de opvangcentra van het COA niet overvol raken. Zolang statushouders geen woning hebben, blijven ze in een asielzoekerscentrum. Deze centra zijn bedoeld voor mensen die nog asiel aanvragen, niet voor mensen die al een verblijfsvergunning hebben.

Statushouders hebben bij aankomst vaak geen familie of vrienden in Nederland, geen woning en weinig geld. Voor zelfstandige huisvesting is een sociale huurwoning vaak de enige mogelijkheid.

Een woning is ook belangrijk voor integratie. Met een vaste plek kunnen statushouders beginnen met inburgeren, werk zoeken, naar school gaan en zorg regelen. Statushouders kunnen zich inschrijven als woningzoekende zodra er een gemeente is toegewezen waar zij kunnen gaan wonen. Uiteraard komen zij dan onderaan de wachtlijst te staan voor een woning. Een jarenlange wachttijd zou betekenen dat de gemeente niet aan haar verplichting kan voldoen. Het belemmert ook de doorstroming en inburgering. Daarom wijst de gemeente in deze gevallen een woning toe. Statushouders krijgen eenmalig een woning met voorrang toegewezen en mogen deze woning niet weigeren.

Statushouders hebben het recht en de plicht om te integreren. Dit betekent onder andere:

  • het volgen van inburgeringslessen;
  • het leren van de Nederlandse taal;
  • het zoeken naar werk of opleiding.

Gezinshereniging is geregeld in de wet en kent strenge regels. Niet iedere aanvraag voor gezinshereniging wordt automatisch goedgekeurd door de IND.

Statushouders kunnen recht hebben op bijzondere bijstand of een uitkering, afhankelijk van hun situatie. Hiervoor bestaan landelijke en gemeentelijke regelingen.

Zodra een statushouder een woning krijgt in de gemeente, biedt Vluchtelingenwerk 2 jaar lang begeleiding bij het dagelijks leven. De maatschappelijk begeleider helpt statushouders met praktische zaken, maar er wordt ook aandacht besteed aan het bouwen van sociale contacten. Ook leren statushouders hoe zij voor zichzelf kunnen zorgen.

Elke statushouder moet binnen 3 jaar inburgeren. Dit staat in de Wet Inburgering 2021. In deze 3 jaar leren statushouders de Nederlandse taal. Ook leren zij hoe zij zelfstandig mee kunnen doen in de samenleving, onder meer door werk en het opdoen van praktische ervaring.

De gemeente werkt hierin samen met onder andere:

  • woningcorporaties;
  • scholen en taalaanbieders;
  • welzijnsorganisaties;
  • re-integratiebedrijven.

Staat jouw vraag hier niet tussen? Dan kan je per e-mail contact opnemen via het e-mailadres nieuwkomers@noordwijk.nl.

Inwoners kunnen bij de gemeente terecht met:

  • vragen over wonen;
  • zorgen over de leefomgeving;
  • meldingen of ideeën.