Een trendbreuk in de stijgende eenzaamheid

Waar staan we?

Wat is eenzaamheid?

Wanneer iemand eenzaamheid ervaart, kan er een gemis aan betekenisvolle sociale relaties zijn. Ook kan iemand het gevoel hebben, dat ze er niet bij horen of er niet toe doen. De drempel om dingen te gaan doen, wordt steeds hoger. Dit kan zich uiten in niet naar buiten gaan of minder contacten leggen.

Vormen van eenzaamheid

Eenzaamheid is in een aantal vormen te onderscheiden, elke vorm heeft een eigen werkende aanpak.

  • Sociale eenzaamheid: deze vorm van eenzaamheid ontstaat wanneer iemand het gevoel heeft dat hij of zij een gebrek heeft aan contacten, met wie je iets gemeenschappelijks deelt. Bijvoorbeeld vrienden, kennissen, collega’s of buren. Het zit in de gelijkwaardigheid en interactie van de contactmomenten.
  • Emotionele eenzaamheid: iemand kan een intieme band missen. Een persoon met wie je praat over gevoelens of waar je goede gesprekken mee kan voeren. Stabiele contacten en ook formele zorg kan dan nodig zijn.
  • Existentiële eenzaamheid: eenzaamheid kan ook gevoeld worden wanneer iemand zich niet thuis voelt in de samenleving. Wat kan helpen is van betekenis zijn voor anderen. Mensen voelen zich dan minder snel eenzaam en ontstaat het gevoel van er bij horen.

Actuele cijfers eenzaamheid

Het doel van het actieprogramma Mensen hebben mensen nodig 2020-2021 is om een ommekeer (trendbreuk) in de groeiende eenzaamheid te bewerkstellingen. De onderstaande grafiek 'Trend eenzaamheid 18-64 jarigen' toont deze trend sinds 2009.

Grafiek Trend eenzaamheid

Klik op de grafiek voor vergroting.

Tekst grafiek

Jaar 2009 emotioneel eenzaam 7%, sociaal eenzaam 20%, ernstig eenzaam 2%. Jaar 2012 emotioneel eenzaam 19%, sociaal eenzaam 25%, ernstig eenzaam 9%. Jaar 2016 emotioneel eenzaam 18%, sociaal eenzaam 27%, ernstig eenzaam 10%. Jaar 2020 emotioneel eenzaam 25%, sociaal eenzaam 24%, ernstig eenzaam 8%.

Sinds 2016 is er inderdaad sprake van een lichte daling (en dus trendbreuk) op het vlak van sociale en ernstige eenzaamheid. Opvallend is echter de stijging van emotionele eenzaamheid. Deze komt in percentages op gelijke voet met sociale eenzaamheid.

Op de website eengezonderhollandsmidden.nl is een rijkdom aan statistieken en trends in beeld gebracht. Ook is op het data dashboard van de gemeente Noordwijk (Cijfers in Noordwijk) een tegel eenzaamheid opgenomen.

Doe de zelftest

Wat doen we?

Niemand kan eenzaamheid oplossen, maar iedereen kan iemands eenzaamheid doorbreken. Daarom werken we in de gemeente Noordwijk samen om eenzaamheid te verminderen. Dat doen we in een lokaal netwerk tegen eenzaamheid. Zie hieronder een aantal initiatieven die al zijn opgepakt.

Wat doen we nu al?

Activiteit Omschrijving Organisator
Ontmoeten Een project waarbij met elkaar een maaltijd wordt bereid en genuttigd. Er zijn verschillende groepen, vrijwilligers en inzet van een coach aanwezig. Reuring & Welzijn Noordwijk
Resto VanHarte Bij Resto VanHarte geniet u samen met buurtgenoten van een lekker, gezond en vers 3 gangendiner voor maximaal € 8,-. Iedereen is welkom om gezellig aan te schuiven. In het levendige dorpsrestaurant in Noordwijkerhout kunnen mensen elkaar ontmoeten. Resto VanHarte
Gezelschapsactiviteiten 'Met je hart' maakt echt het verschil. Dat doen we door met heel ons hart waardevolle terugkerende ontmoetingen te organiseren voor ouderen die veelal in onzichtbaarheid gevoelens van eenzaamheid ervaren. Neem een kijkje op de website metjehart.nl  Met je hart
Thuisbus De Thuisbus is een mobiele ontmoetingsplek voor ouderen in de eigen wijk. Een soort pop-up terras. Lekker dichtbij huis, gezellig een bakje koffie/thee drinken met leeftijdsgenoten uit de buurt. Er kan ook een potje rummikub of jeu de boule worden gespeeld.  Stichting Thuishuis Noordwijk
Cursus Vriendschapsvaardigheden Bent u op zoek naar nieuwe vriendschappen in uw leven? In de cursus ‘Vriendschapsvaardigheden’ krijgt u handvatten om in de toekomst nieuwe vrienden te maken. In de cursus gaan we aan de slag met zelfbeeld en gesprekstechnieken. U krijgt communicatie tips, ontmoetingsplekken worden doorgenomen en u ontmoet gelijkgestemden. Vrienden hebben is prettig: ze steunen u in moeilijke tijden. Bovendien maakt het uw leven ook gewoon een stuk plezieriger!  
Signaalpunt tegen eenzaamheid Eenzaam zijn, betekent het gevoel van niet of weinig contact met andere mensen hebben. Soms is er wel contact, maar dit is kort en zakelijk en dus niet persoonlijk. Kent u iemand die eenzaam is en maakt u zich zorgen? Of voelt u zichzelf eenzaam? Geef een seintje! Welzijn Noordwijk & PostNL
Join Us Voor jongvolwassenen die zich socialer willen opstellen, is er 2-wekelijks een plek om samen allerlei activiteiten organiseren. Denk aan gamen, film kijken, spelletjes doen of externe activiteiten. Tijdens de avonden zijn er sociaal werkers van Welzijnskwartier bij om hen te begeleiden. Dit is voor de leeftijden van 12 tot 18 jaar en leeftijden van 18 tot en met 25 jaar. Welzijnskwartier
Mindfulness Jeugd Eén van de effecten van de coronapandemie is, dat jongeren en jongvolwassenen zich mentaal slechter zijn gaan voelen. Ze hebben meer last van stress, piekeren, slaapproblemen of onrust in hun hoofd. Heeft uw kind daar ook last van? Een training Mindfulness kan helpen. Lijkt u het interessant om mee te doen? Blossem
AutoMaatje Bent u zelf minder mobiel en voor vervoer afhankelijk van anderen? Moet u daardoor te veel thuisblijven en is het lastig om ergens te komen? Met ANWB AutoMaatje kunt u weer gemakkelijker iets ondernemen en komt u weer onder de mensen. Welzijn Noordwijk
Activiteiten en huisbezoeken De ANSV organiseert voor ouderen activiteiten zoals kaarten, gymnastiek, sjoelen, bingo enzovoort. De activiteiten die wij organiseren, veel in samenwerking met de andere ouderenbonden in de gemeente, zijn bedoeld om senioren actief te houden en eenzaamheid te bestrijden. Meedoen in de maatschappij. Ouderenbonden
Hoe werken we samen?

Meer informatie volgt binnenkort.

Hulpmiddelen

De berg van eenzaamheid

Infographic De berg van eenzaamheid

Klik op de infographic voor vergroting.

Tekst infographic

De berg van eenzaamheid. Leeftijd 65. Stoppen met werken. Inkomen daalt. Netwerk kleiner. Verlies partner. Ervaren regie. Verlies dagelijks contact. Professionele hulp. Gehoorverlies. Minder mobiliteit. Naar woonzorgcentrum.

Samen de trap op

 Infographic Samen de trap op neerwaarts

Klik op de infographic voor vergroting.

Tekst infographic

Samen de trap op. Wat gebeurt er met mij? Je voelt je onprettig alleen. Je trekt je terug. Interpretatie sociale informatie gaat op een negatieve manier. Je blijft vaker thuis. Ontwikkelt meer negatieve gevoelens. Langdurige vecht/vluchtstand.

Samen de trap op opwaarts

 Infographic Samen de trap op opwaarts

Klik op de infographic voor vergroting.

Tekst infographic

Wat kan mij helpen? Realistisch zelfbeeld. Betekenisvolle rol door anderen te helpen. Sociale vaardigheden. Hulp durven vragen. Regelmatig en duurzaam contact. Zinvol bezig zijn. Verbreden sociale contacten.

Meer informatie

Kijk voor meer informatie op de website van Een tegen eenzaamheid.